آرايه تشبيه

 

114+134=?" role="presentation">تشبيه چيست ؟
114+134=?" role="presentation">
114+134=?" role="presentation">

تشبيه : تشبيه ادّعاي همساني  يا همانندي است . اگردو يا چند پديده را كه به نوعي ويژگي ها و صفات مشتركي داشته باشند به همديگر مانند كنيم ،از آرايه ي تشبيه استفاده كرده ايم .

تشبيه يكي از پر كاربردترين آرايه هاي ادبي مي باشد.

هر تشبيه از چهار ركن تشكيل مي يابد. اركان تشبيه عبارتند از :

.مشبّه: چيزي ادّعاي تشبيه در آن مي شود ، يعني كلمه اي را كه مي خواهيم مورد تشبيه قرار دهيم.

مشبّه.به: كلمه اي است كه مشبه را به آن تشبيه مي كنيم . و از نظر داشتن صفات از مشبه برتر است.

ادات تشبيه: كلماتي كه به وسيله آن ها به وجود تشبيه در جمله پي مي بريم . از قبيل: مثل ، مانند، چو، شبيه، و ...

وجه.شبه : صفات  و ويژگي هاي مشترك بين مشبه و مشبه به را مي گويند.

 نكته : مشبه و مشبه به را طرفين تشبيه  مي گويند  كه بايد در تمام تشبيه ها حضور داشته باشند ، امّا ادات تشبيه و وجه شبه مي توانند از تشبيه حذف شوند.

  مثال :  دانا چو طبله ي عطّار است ، خاموش و هنر نماي                                                                                                                                                                    دانا ( مشبه) طبله ي عطّار ( مشبه به) چو ( ادات تشبيه) خاموش وهنر   نماي  ( وجه شبه ) 

  مثا ل ديگر:     تو  همچون  گل  ز خنديدن لبت با هم نمي آيد       روا داري كه من بلبل چو بوتيمار بنشينم 

                    مشبه   ادات    مشبه به             وجه شبه

انواع تشبيه :

تشبيه.بليغ : اگر در يك تشبيه فقط مشبه و مشبه به ذكر شود ، تشبيه بليغ مي گويند. ادات تشبيه و وجه شبه در آن ذكر نمي شود.

تشبيه بليغ زيباترين و رساترين  نوع تشبيه است . مثل : شهدا خورشيدند.

مثال :

    چو درياي خون شد همه دشت و راغ                  جهان چون شب و تيغ ها چون چراغ

     تو سرو جويباري ، تو لاله ي بهاري                  تو يار غمگساري ، تو حور دلربايي

   دست ازمس وجود چو مردان ره بشوي              تا كيمياي عشق يابي و زر شوي

تشبيه بليغ گاهي به صورت اضافه ي تشبيهي مي آيد.                                                                                                                                                                

  مثال:

درختِ دوستي ( مشبه به ، مشبه)

 كتابِ عمر ( مشبه به ،مشبه)

 لب ِ لعل ( مشبه ، مشبه به)

قامت ِ سرو ( مشبه ،مشبه به)

تشبيه مفرد : تشبيهي است كه مشبه به آن يك چيز است و صفت يا صفات وجه  شبه از همان يك چيز استنباط مي شود . مانند صبح درمثال زير :

   تو همچو صبحي ومن شمع خلوت سحرم           تبسّمي كن و جان بين كه  چون همي سپرم

تشبيه مركّب: تشبيهي است كه وجه شبه در آن از دو يا چند چيز كه به هم آميخته است، گرفته مي شود.                                                           به عبارتي مشبه و مشبه به در آن بيش از يك كلمه بوده و گروهي از كلمات به گروهي ديگر ي از كلمات تشبيه مي شود .

مثال:

    ديده ي اهل طمع به نعمت دنيا

                پرنشود همچنان چاه با شبنم

بر گل سرخ از نم افتــاده لآلي

          همچون عرق برعذار شاهد غضبان

قرار در كف ازادگان نگيرد مال

       چوصبردردل عاشق چو آب در غربال

آن شاخه هاي نارنج اندر ميان ابر

       چون پاره هاي اخگر اندر ميان دود


برچسب: ،

[ ۱۴ مهر ۱۳۹۶ ] [ ۱۱:۵۱:۰۳ ] [ بازدید: ] [ مجيد عبداللهيان ]

[ نظرات (0) ]

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
سایت :
پیام :
خصوصی :
کد امنیتی :
[ ]